सगरमाथा नेक्स्टद्वारा ‘एट द टिपिङ पोइन्ट’ प्रदर्शनी:कला र पर्यावरणबीचको संवाद काठमाडौंमा सुरु
काठमाडौं–विश्व वातावरण दिवसको अवसरमा, सगरमाथा नेक्स्टले एक विशेष समकालीन कला प्रदर्शनी “एट द टिपिङ पोइन्ट: आर्ट एन्ड इकोलोजी फ्राम द रूफटप अफ द वर्ल्ड” आयोजना गरेको छ। बिहीबार साँझ ४ बजे तारा गाउँ नेक्स्ट, काठमाडौंमा उद्घाटन भएको प्रदर्शनीले हिमालदेखि विश्वव्यापी पारिस्थितिक संकटमाथि कलामार्फत गहिरो संवाद सुरु गरेको छ।
सर्राफ फाउन्डेसनको सहकार्यमा आयोजित यो प्रदर्शनी ख्यातिप्राप्त भारतीय कला इतिहासकार डा. अर्शिया लोखान्डवालाको संयोजनमा सम्पन्न भएको हो। उद्घाटनपश्चात् नेपाली कलाकार सलिल सुवेदीको ‘अर्थ इमर्जेन्स’ शीर्षकमा एक विशेष जीवित रीतिपरक प्रस्तुति प्रस्तुत गरियो।
प्रदर्शनीको मूल दर्शन प्रसिद्ध चिन्तक गायत्री चक्रवर्ती स्पिवाकको ‘प्लानेटरिटी’ अवधारणामा आधारित छ, जसले मानव र प्रकृतिको सहअस्तित्व र उत्तरदायित्वको विचारलाई उजागर गर्दछ। हिमालय क्षेत्रमा तीव्र गतिमा भइरहेको जलवायु परिवर्तनको यथार्थलाई समेट्दै प्रदर्शनीले सांस्कृतिक चेतना, स्वदेशी ज्ञान र वैज्ञानिक दृष्टिकोणसँग समकालीन कलाको संयोजनमार्फत पृथ्वीप्रतिको हाम्रो सम्बन्धलाई पुनः परिभाषित गर्न खोजेको छ।
प्रदर्शनीमा समावेश मुख्य सिर्जनाहरू:
- हिमाली सिंह सोइन: स्वालबार्डमा खिचिएको भिडियोमार्फत उपनिवेशवाद र जलवायु संकटमाथि प्रश्न।
- उर्सुला बिमान्न: ‘Forest Mind’ भिडियो निबन्ध, इन्गा समुदायसँगको सहकार्यमा।
- उत्सा हजारिका: ‘Yantra-Bloom’, जीवन्त मूर्तिकला दिल्लीको सम्राट् यन्त्रबाट प्रेरित।
- मक्सुद अली मण्डल: ‘Fungal Habitat’, च्याउ, माटो र काठको माध्यमबाट आत्मविकासशील मूर्तिकला।
- समयुक्ता भण्डारी: ‘Echoes of Survival’, हराउँदै गएका भँगेराको आवाज पुनःस्थापना।
- अमित माछामासी: कृषियोग्य भूमि रूपान्तरणबारे तीन फोटोग्राफिक शृङ्खला।
- मोनिका उर्सिना जेगर: ‘Liquid Time’, ढुंगाबाट कङ्क्रिटसम्मको यात्रा।
- जोआना मोल: ‘4004’, माइक्रोचिप निर्माण र कीराको गिरावट बीचको सम्बन्ध।
- क्रिस जोर्डन: प्लास्टिक प्रदूषणका कारण मरेका अल्बाट्रसका बच्चाहरूको तस्बिर र चलचित्र।
- सौर्गङ्गा दर्शनधारी: नेवार समुदायको योमरी चाडलाई खाद्य संस्कृतिसँग जोड्ने कलाकृति।
- रोबर्टिना शेबजानिक: ‘The Atlantic Tales and Kosonir’, ध्वनि स्थापनामार्फत पर्यावरणीय ह्रास।
विशेष विशेषता:
प्रदर्शनीले आर्कटिकदेखि एन्डिज, नेपालको गाउँदेखि डिजिटल क्लाउडसम्म फैलिएको पारिस्थितिक मुद्दालाई एउटै कलात्मक फ्रेममा बाँधेको छ। वातावरणीय चेतना र कलाबीचको गहिरो सम्बन्धलाई उजागर गर्दै प्रदर्शनीले दर्शकलाई पृथ्वीप्रतिको जिम्मेवारीबारे पुनः सोच्न प्रेरित गर्छ।
