कोदोको स्वाद, युवाको सम्भावना: हलेसी तुवाचुङमा स्वरोजगारमुखी तालिम सम्पन्न
हलेसी, खोटाङ-सुक्खा भूगोल, परम्परागत बाली र भविष्यप्रति उत्साही युवा—यी सबैलाई एकै थलोमा जोड्ने अद्वितीय प्रयास गरेको छ हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकाले। कक्षा १२ को परीक्षा दिएर फुर्सदमा बसेका युवाहरूका लागि ‘कोदो’लाई रोजगारी र उद्यमशीलताको सूत्र बनाएर तालिम सञ्चालन गरिएको छ।
“कोदोको परिकार, स्वास्थ्यको सुरक्षा र आम्दानीको आधार” भन्ने नारासहित आयोजित यो सात दिने तालिम केवल खाना पकाउने सिकाइ थिएन, यो स्थानीय भविष्यको योजना पनि थियो।
उद्देश्य:
•परम्परागत बाली कोदो को संरक्षण र प्रवर्द्धन
•युवालाई स्वरोजगार र सीपमूलक ज्ञानमा पहुँच
•स्थानीय उत्पादनलाई ब्राण्डिङ र बजारिकरण सँग जोड
मुख्य विशेषता:
•स्थान: वडा नं. ७, महादेवस्थान
•समापन: शुक्रबार, नगरप्रमुख विमला राईको विशेष उपस्थिति
•सहभागी: १२ जना विद्यार्थी, १ स्थानीय महिला उद्यमी
•सहजीकरण: खाद्य प्राविधिक आर्जन गौतम (काठमाडौंबाट आमन्त्रित)
उत्पादन भएको परिकारहरू:
•कोदो बिस्कुट
•कुकिज
•निम्की
•पाउरोटी
•मफिन
•दुनोट (local-style packaging)
सामग्री उत्पादनमा सहभागीले आधुनिक शैलीको प्याकेजिङ गर्दै प्रस्तुतीकरण गरेका थिए, जुन तालिमकै समापन कार्यक्रममा प्रदर्शनीको रूपमा राखिएको थियो।
‘कोसेली घर’मार्फत बजार प्रवेश
तालिममा तयार पारिएको उत्पादनलाई नगरपालिकाले कोसेली घरमार्फत बिक्री तथा उपहारस्वरुप वितरण गर्ने योजना अघि सारेको छ। त्रिधार्मिकस्थल हलेसीमा आउने तीर्थालु र पर्यटकलाई स्थानीय उपजका रूपमा कोदोका परिकार हस्तान्तरण गरिनेछ।
वडाध्यक्ष कमल गिरी भन्छन्,
“उत्पादन नगरपालिकाले नै खरिद गर्छौं, कोसेली घरमा राखेर पाहुनालाई उपहार दिनेछौं।”
तालिमको गहिरो प्रभाव
नगरप्रमुख विमला राईका अनुसार,
“यस तालिमले युवालाई आत्मविश्वास, महिलालाई आम्दानी, र कोदो खेतीलाई नयाँ जीवन दिएको छ।”
तालिममा सहभागीहरूले न केवल पोषणको ज्ञान, तर उत्पादनको गुणस्तर, स्वाद र बजारीकरणसम्मको सम्पूर्ण प्रक्रिया व्यवहारिक रूपमा अनुभव गरेका छन्।
सन्देश:
यो तालिम केवल एउटा सीप तालिम थिएन। यो ‘कोदो’ को पुनरुत्थान अभियान थियो, जहाँ रैथाने बालीले रोजगारी सिर्जना गर्न सक्छ भन्ने उदाहरण प्रस्तुत गरिएको छ। युवाको रचनात्मकता, महिलाको सहभागिता र नगरपालिकाको सक्रियता—यी सबै मिलेर एक फरक मोडेलको विकास भएको छ, जुन अरू नगरपालिकाले पनि अनुकरण गर्न सक्नेछन्।
