नेपाल वायुसेवा जोगाऔँ,बिचौलिया संस्कृतिको अन्त्य गरौँ

डी.के.दाहाल,हङकङ
हङकङ–काठमाडौँ उडान नेपाल वायुसेवा निगमको एउटा नियमित उडान मात्र होइन, यो चार दशकभन्दा लामो समयदेखि नेपाल र हङकङबीचको सामाजिक, आर्थिक, सांस्कृतिक तथा भावनात्मक सम्बन्ध जोड्ने महत्वपूर्ण सेतु हो। हजारौँ नेपाली कामदार, विद्यार्थी, व्यवसायी तथा परिवारका सदस्यहरू यस सेवामा प्रत्यक्ष रूपमा निर्भर छन्। त्यसैले यस्तो ऐतिहासिक मार्गलाई निरन्तरता दिनु नेपाल सरकार र नेपाल वायुसेवा निगम दुवैको दायित्व हो।

तर केवल उडान सञ्चालन हुनु मात्र पर्याप्त हुँदैन। राष्ट्रिय ध्वजावाहक संस्थालाई दीर्घकालीन रूपमा बलियो बनाउन यसको व्यवस्थापन, कर्मचारी नियुक्ति र निर्णय प्रक्रियामा पारदर्शिता, योग्यता र उत्तरदायित्व सुनिश्चित हुन आवश्यक छ।

नेपाल वायुसेवा निगम राष्ट्रिय गौरवसँग जोडिएको संस्था हो। यस्तो संस्थामा कर्मचारी वा जिम्मेवार पदमा नियुक्ति गर्दा राजनीतिक पहुँच, आर्थिक प्रभाव, बिचौलियाको दबाब वा अनियमित आर्थिक लेनदेनको आधारमा होइन, योग्यता, क्षमता, अनुभव र इमानदारीलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ। योग्य व्यक्तिको स्थानमा पहुँच वा पैसाको भरमा नियुक्ति हुने अवस्था सिर्जना भयो भने त्यसको असर केवल संस्थाभित्र सीमित रहँदैन, सम्पूर्ण देशको प्रतिष्ठामा पर्छ।

विदेशस्थित नेपाली नियोग वा नेपाल वायुसेवासँग सम्बन्धित कार्यालयहरूमा पनि यही सिद्धान्त लागू हुनुपर्छ। विदेशमा कार्यरत कर्मचारीहरू नेपालका प्रतिनिधि हुन्। उनीहरूको व्यवहार, कार्यशैली र निर्णयले नेपालप्रतिको अन्तर्राष्ट्रिय धारणा निर्माण गर्छ। त्यसैले उनीहरू कुनै शक्ति केन्द्र वा व्यक्तिगत स्वार्थको प्रतिनिधि नभई राष्ट्रको प्रतिनिधिका रूपमा काम गर्नुपर्छ।

यदि नियुक्तिमा बिचौलियाको प्रभाव बढ्दै गयो भने सेवाको गुणस्तर कमजोर हुन्छ, भ्रष्टाचारले संस्थागत रूप लिन सक्छ, यात्रुहरूको विश्वास घट्न सक्छ, आर्थिक क्षति बढ्न सक्छ र अन्ततः राष्ट्रिय ध्वजावाहक संस्थाको प्रतिस्पर्धी क्षमता कमजोर बन्दै जान्छ। यस्तो अवस्थाले विदेशमा रहेका नेपाली समुदायलाई समेत प्रत्यक्ष असर पार्छ। सेवा अविश्वसनीय बन्दै जाँदा यात्रु अन्य एयरलाइन्सतर्फ जान बाध्य हुन्छन्, जसले नेपाल वायुसेवा निगमको आम्दानी र अस्तित्व दुवैलाई चुनौती दिन्छ।

हङकङ–काठमाडौँ उडान जोगाउने अभियानसँगै संस्थाभित्र सुशासन स्थापना गर्ने अभियान पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ। उडान बन्द हुनुहुँदैन, तर सुधार पनि रोकिनु हुँदैन। राष्ट्रिय संस्थालाई जोगाउने सबैभन्दा प्रभावकारी उपाय भनेकै योग्य नेतृत्व, सक्षम कर्मचारी, पारदर्शी प्रशासन र शून्य सहनशीलताको भ्रष्टाचारविरोधी नीति हो।

हामी नेपाल सरकार, नेपाल वायुसेवा निगमको नेतृत्व तथा सम्बन्धित निकायसँग आग्रह गर्दछौँ कि हङकङ–काठमाडौँ उडानलाई निरन्तर सञ्चालन गरियोस्। साथै, निगमका सबै तहमा हुने नियुक्ति, सरुवा र जिम्मेवारी वितरण पूर्ण रूपमा योग्यता, क्षमता, अनुभव र निष्पक्ष प्रतिस्पर्धाका आधारमा गरियोस्। कुनै पनि व्यक्ति राजनीतिक दबाब, आर्थिक प्रभाव वा बिचौलियाको चलखेलका कारण नियुक्त नहोस्।

नेपाल वायुसेवा निगम केवल एउटा एयरलाइन्स होइन, यो नेपालको पहिचान, प्रतिष्ठा र राष्ट्रिय स्वाभिमानको प्रतीक हो। त्यसैले यसको संरक्षण गर्नु, सुधार गर्नु र भविष्यका लागि अझ सक्षम बनाउनु हामी सबैको साझा दायित्व हो। राष्ट्रिय संस्थाहरू बलिया भए मात्र विदेशमा रहेका नेपालीको विश्वास बलियो रहन्छ र नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय छवि अझ सुदृढ बन्छ।