इरानको १० बुँदे शान्ति प्रस्ताव: युद्धविरामका लागि कडा सर्त, इस्लामावादमा निर्णायक वार्ता हुने
तेहरान।इरान ले अमेरिका र इजरायलसँग जारी तनाव अन्त्य गर्न १० बुँदे सर्तसहितको कार्ययोजना सार्वजनिक गरेको छ। इरानको सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्ले तयार पारेको उक्त प्रस्तावलाई क्षेत्रीय शान्तिको आधारका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
इरानी पक्षका अनुसार, आगामी १५ दिनभित्र इस्लामावादमा हुने वार्तामा यी सर्तहरूलाई अन्तिम रूप दिइनेछ। सरकारी सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएअनुसार, यो योजना ‘मैदानमा प्राप्त उपलब्धिलाई राजनीतिक रूपमा संस्थागत गर्ने’ रणनीतिमा आधारित छ।
प्रस्तावको पहिलो बुँदामा इराक, लेबनान र यमनमा भइरहेका सबै सैन्य गतिविधि पूर्ण रूपमा बन्द गर्नुपर्ने उल्लेख छ। साथै, इरानमाथि भइरहेका आक्रमणहरू स्थायी रूपमा अन्त्य हुनुपर्ने र क्षेत्रीय द्वन्द्वहरू पूर्णरूपमा समाधान गरिनुपर्ने माग पनि राखिएको छ।
इरानले आफ्नो सर्तहरू पूरा भएमा मात्र रणनीतिक दृष्टिले अत्यन्त महत्त्वपूर्ण स्ट्रेट अफ होर्मुज जलमार्ग पुनः सञ्चालनमा ल्याउने र अन्तर्राष्ट्रिय जहाजहरूको सुरक्षाका लागि नयाँ प्रोटोकल लागू गर्ने जनाएको छ।
आर्थिक पक्षमा पनि इरानले कडा अडान लिएको छ। युद्धका कारण भएको क्षतिको पूर्ण क्षतिपूर्ति, अमेरिकाले लगाएका सबै प्रतिबन्ध हटाउने तथा रोक्का गरिएका इरानी सम्पत्ति तत्काल फुकुवा गर्नुपर्ने माग प्रस्तावमा समावेश गरिएको छ।
यी मागहरू पूरा भएमा इरानले परमाणु हतियार विकास नगर्ने प्रतिबद्धता दोहोर्याएको छ। साथै, सबै सर्तहरू अनुमोदन भएलगत्तै सम्पूर्ण मोर्चामा तत्काल युद्धविराम लागू हुने इरानको दाबी छ।
अब इस्लामावादमा हुने वार्ताले यस प्रस्तावको भविष्य निर्धारण गर्नेछ। इरानले यसलाई आफ्नो रणनीतिक जितका रूपमा व्याख्या गरे पनि अमेरिका र इजरायलले कस्तो प्रतिक्रिया दिनेछन् भन्ने विषयले नै पश्चिम एसियाको आगामी राजनीतिक दिशा तय गर्ने देखिन्छ।
