५१ दिनको सपनामा ५ करोडको सपना: नेपाली सिनेमा उद्योगको नयाँ व्यापार मोडल!”

काठमाडौं–नेपाली फिल्म उद्योगमा फेरि एकपटक हल्का चहलपहल देखिएको छ। कारण – एउटा नयाँ चलचित्रले ५१ दिन हलमा चलेको भन्दै ‘करोड क्लब’को रेकर्ड तोडेको घोषणा गरेको छ। नाम गोप्य राखिएको यो चलचित्रले के मात्र गरेन भने – न यथार्थ देखायो, न कथा बाँध्यो, तर चल्यो! अनि निर्माता खुशी! लगानीकर्ता अझ बढी खुशी! तर, सिनेमा हेर्ने दर्शक चाहिँ अझै दुःखी।

“५१ दिन चलेको चलचित्र” भनेको के?

कुनै पनि सिनेमा हलले ‘दिन गनेर’ सफलताको प्रमाण दिन थालेको यो  प्रथा हो। चलचित्र ५१ दिन चल्नु भनेको अब कुनै पुरस्कारको लागि होइन, लगानीकर्तालाई फसाउने प्रमाणपत्र जस्तो देखिन थालेको छ।

बजारमा नयाँ जुम्ल्याहा शब्दहरू

चलचित्र बजारमा यतिबेला ‘ब्लकबस्टर’, ‘सुपरहिट’, ‘करोड क्लब’, ‘सोसल मिडिया ट्रेन्डिङ’ जस्ता  शब्दहरू बाक्लिँदै गएका छन्। आश्चर्यको कुरा के छ भने – यी सबै चलचित्रले युट्युबमा १० लाख भ्यूज कमाउँछन् तर टिकट काउण्टरमा १०० जनाको लाइन कहिल्यै लाग्दैन।

“सिनेमा निर्माण होइन, सिनेमा विक्री हुनु आवश्यक!”

चलचित्रको स्क्रिप्ट राम्रो हुनु जरुरी छैन, प्रिमियरमा सेलिब्रिटीको सेल्फी पोस्ट हुनु जरुरी छ। ‘Buzz’ बनाएर लगानी उठाउने रणनीति यतिबेला निर्माता र निर्देशकको पहिलो प्राथमिकता हो। दर्शक रुचाएका छैनन्? फरक पर्दैन। लगानीकर्ता रुचाउने भएपछि भयो!

“लगानीकर्तालाई यस्तो प्रलोभन!”

“हाम्रो सिनेमा ‘क्यान्स फिल्म फेस्टिवल’मा जान्छ!”

“यो नेपालकै ‘पुष्पा’ बन्नेछ!”

“३ दिनमै लगानी उठ्छ, चौथो दिनदेखि मुनाफा सुरु!”

यस्ता सपना देखाउँदै नयाँ लगानीकर्तालाई फसाउने प्रवृत्ति मौलाएको छ। भोलिपल्ट त्यही निर्माता हराउँछ, निर्देशक टेलिभिजनको अन्तर्वार्तामा गुनासो गर्छ, अनि लगानीकर्ता पोखरा वा दुबईमा घर बेच्ने सोचमा पुग्छ।

“हिट त ट्याक्सीको मिटर मात्रै भयो!”

दर्शक भन्छन् – “सिनेमा त हेर्ने मन छ तर हिट भन्दा धेरै त हाम्रो ट्याक्सीको मिटर हिट हुन्छ।”

उद्योग होइन, ‘इन्डिभिजुअल शो’

नेपालमा चलचित्र उद्योग होइन, व्यक्तिगत शो देखिन्छ। एउटा सफल चलचित्र आउँछ – सबैले त्यो शैली पछ्याउँछन्। २ महिना नबित्दै त्यही शैली ‘बोरिङ’ घोषणा हुन्छ। नयाँ प्रायोग छैन, मौलिकता छैन, अनि आशा भने ‘बाहुबली’ जस्तो हिटको!

तर, आशा मरेको छैन

बीचमा केही सिनेमाले सार्थक प्रयास पनि गरिरहेका छन्। केही नयाँ कथावस्तु, राम्रो अभिनय र निर्देशन देखिन थालेको छ। तर त्यस्ता चलचित्रहरू प्रचारविनाको शान्त बन्द कोठामा बिलाउँदै जान्छन्।

‘ब्यानर ठूलो भयो, पर्दा सानो!’

यदि तपाईं चलचित्र उद्योगमा लगानी गर्न चाहनुहुन्छ भने – कृपया स्क्रिप्ट हेर्नुस्, दर्शक बुझ्नुस्, र कम्तीमा ‘क्लब’ होइन, ‘कला’लाई प्राथमिकता दिनुस्। नत्र भने, तपाईंको नाम ‘क्रेडिट’ मा आउला, तर तपाईं आफैं ‘डेबिट’ मा जान सक्नुहुन्छ!