“नेपाली चलचित्र: हिटको प्रचार, फ्लपको यथार्थ”
काठमाडौं।नेपालको चलचित्र उद्योग पछिल्ला केही वर्षदेखि ‘बूम’ मा छ भन्ने झल्को दिन खोजिन्छ। नयाँ नयाँ निर्माताहरू करोडौं लगानी गर्दै छन्। अफलाइन र अनलाइन माध्यमहरूमा “सुपरहिट”, “हाउसफूल”, “ब्लकबस्टर” भन्ने जस्ता नाराले बजार तात्ने गरेको देखिन्छ। तर यथार्थमा, अधिकांश चलचित्रहरू व्यापारिक हिसाबले असफल (फ्लप) छन्। तब प्रश्न उठ्छ — किन नेपाली चलचित्रहरू यति धेरै फ्लप भइरहेका छन्? अनि किन झुटो ‘हिट’ को प्रचार गरिन्छ?
चलचित्र फ्लप हुने प्रमुख कारणहरू
कमजोर कथा र पटकथा
नेपाली चलचित्रहरूको धेरैजसो समस्या यहीँबाट सुरु हुन्छ। मौलिकता नहुनु, उही पुरानै रटान, कमजोर संवाद, र कथामा नयाँपनको अभावले दर्शकलाई बाँध्न सक्दैन।
निर्देशनमा अनुभवको अभाव
निर्देशकहरूले प्राविधिक पक्षलाई बेवास्ता गर्ने, कलाकारको अभिनय क्षमतामा काम नगर्ने, र समग्र प्रस्तुतीकरणमा ध्यान नदिने प्रवृत्ति छ।
निर्माणको व्यावसायिक दृष्टिकोणको कमी
कुनै मार्केट रिसर्च नगरी चलचित्र बनाइन्छ, जसले गर्दा दर्शकको स्वाद र माग नबुझी पैसा लगानी हुन्छ। फलस्वरूप लगानी डुब्छ।
प्रचार र पीआरको चलखेल
चलचित्र रिलिज हुनु अघिदेखि नै “ब्लकबस्टर” भन्दै प्रचार गरिन्छ। केहि मिडियाले पनि पैसा लिएर झुठा रेटिङ र समीक्षा दिन्छन्। तर दर्शक हल जान्छ र निराश हुन्छ।
डिजिटल मञ्चको असर
OTT प्लेटफर्महरू, युट्युब, टिकटकजस्ता माध्यमले दर्शकको स्वाद र पहुँच फरक बनाएको छ। हलसम्म दर्शक ल्याउनु चुनौती बनिसकेको छ।
हिट भन्ने भ्रम कसरी सिर्जना हुन्छ?
‘हाउसफूल शो’को तस्वीर: २–३ शो भरिएको फोटो सामाजिक सञ्जालमा राखिन्छ र “हिट” भनिन्छ।
मनगढन्ते कलेक्सन रिपोर्ट: चलचित्रले कमाएको आँकडा फरक देखाइन्छ। कसैले सोधपुछ गर्ने संस्था नभएकाले सजिलै भ्रम फैलाइन्छ।
सेलेब्रिटीहरूको प्रचार युद्ध: फिल्म हिट नभए पनि, कलाकारको लाइफस्टाइल, फोटोशूट र टिकटक प्रचारले ध्यान तानिन्छ।
चलचित्र समीक्षाः वर्तमान अवस्थाको झल्को
आजका केही चलचित्रहरूले प्रविधिमा सुधार देखाएका छन्। केही निर्माताहरूले OTT प्लेटफर्मको लागि कन्टेन्ट निर्माण सुरु गरेका छन्, जुन सकारात्मक संकेत हो।
यद्यपि, सम्पूर्ण उद्योग अझै ‘ग्ल्यामर’ को चकाचौंधमा अल्झिएको छ। सिनेमा होइन, ‘इभेन्ट’ को रुपमा चलचित्र बनाइन्छ। यस्तो अवस्थामा फिल्म सफल हुन गाह्रो छ।
समाधान के हुन सक्छ?
मौलिक कथावस्तुमा जोड दिनु।
पटकथालाई मजबुत बनाउने लेखक र कार्यशालाहरू।
मार्केट रिसर्च र दर्शकको डाटा अध्ययन।
निर्देशक र प्राविधिकहरूको तालिम।
पारदर्शी रिपोर्टिङ प्रणाली विकास।
OTT मा केन्द्रित कन्टेन्ट रणनीति।
नेपाली चलचित्रको असली अवस्था पहिचान नगरी हावादारी हिटको नारा लगाउँदै जानु खतरनाक हो। यसले उद्योगमा नयाँ लगानीकर्तालाई भ्रमित गर्छ र दीर्घकालीन असर पुर्याउँछ। सच्चा समीक्षा, प्राविधिक सुधार, मौलिकता, र इमानदारीपूर्ण प्रस्तुतीले मात्र नेपाली चलचित्रलाई टिकाउ र सफल बनाउन सक्छ।
